Introductie
Een onderzoek naar je familie. Waarom begin je daar aan. In mijn geval omdat ik wel
eens wilde weten waar mijn wortels lagen en wat de naam Rolvink betekent.
Om met dat laatste te beginnen. De naam Rolvink - in mijn geval - komt uiteindelijk uit
Duitsland en wel uit Steinbrink, Koninkrijk Hannover, het huidige Nedersaksen. Daar werd het
rond 1820 geschreven als ROHLFING.
De naam ROHLFING is van oorsprong een patroniem, dus vernoemd naar de eerste naam van de
vader, in dit geval Rohlf, wat weer afgeleid is van Rudolf. Het lijkt wat op de Duitse
koosnaam Rolfchen.
De naam Rudolf bestaat in feite uit twee delen namelijk "hrod" en "olf". Het eerste deel
"hrod" stamt waarschijnlijk van het Gotisch waar dit "zegenvierend" betekent. Ook zou het
van het oud Hoog Germaans woord "roet" kunnen stammen waar het "rood" betekent. Het tweede
deel "olf" komt van het oud Hoog Germaans woord "wolf".
De naam was erg populair in de middeleeuwen vanwege de weid verbreide bewondering voor
Rudolf von Habsburg, die in de dertiende eeuw leefde.
De achternaam komt in een aantal variaties voor. De oudst bekenste schrijfvorm is
ROLEFINGK. In 1368 als Arnd ROLEVINK uit Hannover,
in 1450 als Werner ROLEVINCK uit Laer in Westfalen, in 1648 als Focco Haynois Roeling
uit Oost Friesland en als laatste Werner Rollfink, die rector was aan het Johanneums
in Hamburg. Hij overleed daar op 3 oktober 1590.
Bron: Deutsches Geslechterbuch, deel 132 en deel 184
Waar komen we dan uiteindelijk vandaan? De Rolvinken die in Nootdorp en omgeving wonen
stammen allemaal af van dezelfde stamvader en moeder. Heinrich Wilhelm Rohlfing kwam uit
Steinbrink, een klein plaatsje in de omgeving van Hannover. Zie de plattegrond die gemaakt is door
Erich Wünkhaus. Hij heeft veel uitgezocht over de familie Rohlfing in Duitsland.
Er is niets bekend over de reden waarom een 17-jarige jongeman uit een klein plaatsje
in Duitsland naar een klein plaatsje in Nederland komt. Mogelijk heeft het te maken gehad
met werk. Een mogelijke verklaring kan gevonden worden in de trek van veenarbeiders uit
Westfaalse departementen naar onder andere Stompwijk.
Zie ook: Naar de kusten van de Noordzee: Trekarbeid in Europees Perspektief, 1600 - 1900, Jan Lucassen.
Zie blz 290
Reizen zit blijkbaar in het bloed van een Rolvink, althans in ieder geval in dat van mij. Vele landen in
de wereld heb ik mogen bezoeken, soms zakelijk, soms privé.. Zie de wereldkaart via TravBuddy:
Dan kom je ook op de verschillende schrijfwijzen van
de naam Rolvink. Vier voorbeelden kan ik geven.
In 1986 gaf ik een presentatie op de Cullinet User Week in Las Vegas. Onderweg naar Las Vegas maakte ik een
tussenstop in Vancouver om Ome Piet, tante Karin, Angela, Peter en Steven te bezoeken. In 1986 was de
wereldtentoonstelling in Vancouver en daar ben ik ook geweest en heb daar onder andere het Arabisch Paviljoen
bezocht. Hier kon je je naam in het Arabisch laten schrijven. Van rechts naar links staat er Henk Rolvink.
In 1989 was er een Cullinet User week in Hong Kong. Met tussenlandingen in Dubai en Bangkok kwamen we via een
spectaculaire landing aan op Kai Tak, het oude vliegveld van Hong Kong, een fascinerende stad.
Op het visitekaartje staat van rechts naar links Rolvink in het Chinees met links bovenin de Chinese weergave van Henk.
In 1990 was er een internationale conferentie in Tokyo, Japan. Dit ter gelegenheid van het 30-jarig bestaan van
de Information Processing Society van Japan. Op het visitekaartje staat van boven naar beneden Rolvink.
Op 12 februari 2006 werd Daniel Rolvink geboren, zoon van Niels en Helen Rolvink. Daniel heeft naast de Nederlandse
ook de Israelische nationaliteit en zijn naam staat dus in het Hebreeuws in zijn paspoort.
Het Nederlands Repertorium van Familienamen bevat de familienamen en de aantallen dragers van die familienamen, zoals
opgegeven bij de Volkstelling van 31 mei 1947.
Tussen 1963 en 1988 is het repertorium in veertien delen uitgegeven. Een deel per provincie en drie afzonderlijke delen
voor de steden Amsterdam, Den Haag en Rotterdam.
Uiteraard komt ook de naam Rolvink in het repertorium voor. De verdeling in 1947 over de diverse Nederlandse gemeenten was
toen zoals in onderstaande tabel weergegeven.
| Volkstelling 1947 |
| Amersfoort |
1 |
| Amsterdam |
9 |
| Castricum |
4 |
| Leidschendam |
15 |
| Nieuwer Amstel |
5 |
| Nijmegen |
2 |
| Nootdorp |
18 |
| Rotterdam |
1 |
| 's-Gravenhage |
33 |
| Tilburg |
3 |
| Utrecht |
45 |
| Velzen |
16 |
| Voorburg |
2 |
| Wageningen |
1 |
| Zeist |
1 |
| Zuilen |
4 |
In totaal waren er dus 160 dragers van de naam Rolvink woonachtig in het Nederland van 1947.
Bron: Nederlands Repertorium van Familienamen. Uitgegeven door het P.J. Meertens-Instituut van de Koninklijke Nederlandse
Akademie van Wetenschappen onder redactie van P.J. Meertens, H. Buitenhuis en E.N. Palmboom. I-XIV.
Assen, Van Gorcum / Zutphen, De Walburg Pers, 1963-1988.
Elektronische gegevensverzamelingen maken het mogelijk via vele andere kanalen informatie te verzamelen over de verspreiding
van een familienaam in Nederland (en zelfs over de wereld!!). Eén van die kanalen is het telefoonboek. In Nederland is in
1996 de CD-foongids uitgegeven door PTT Telecom (het huidige KPN). In 2000 werd de Nationale Telefoongids uitgegeven door
De Gouden Gids BV. Uit beide gidsen is informatie gehaald van vermeldingen waarin de naam Rolvink voorkomt. Dit is natuurlijk
niet compleet. Mensen met een geheim nummer komen niet voor, dames komen niet altijd voor behalve daar waar ze met hun
meisjesnaam vermeld staan en uiteraard staan de kinderen niet apart vermeld. Ondanks deze incompleetheid geeft het toch een
aardig beeld van de verspreiding van de naam Rolvink over Nederland.
| Telefoongids |
1996 |
2000 |
| Abbenes |
1 |
1 |
| Almere |
0 |
1 |
| Alphen aan de
Rijn |
1 |
1 |
| Amstelveen |
2 |
3 |
| Amsterdam |
4 |
4 |
| Amsterdam Zuid
Oost |
2 |
2 |
| Asten |
1 |
1 |
| Bilthoven |
1 |
1 |
| Breda |
0 |
1 |
| Den Burg |
1 |
1 |
| Den Ilp |
0 |
1 |
| Diemen |
1 |
1 |
| Driehuis |
1 |
1 |
| Druten |
0 |
1 |
| Egmond aan Zee |
1 |
0 |
| Giethoorn |
0 |
1 |
| Heemskerk |
2 |
3 |
| Hellevoetsluis |
0 |
1 |
| Helmond |
1 |
1 |
| Hippolytushoef |
0 |
1 |
| Honselersdijk |
1 |
0 |
| Hoogezand |
1 |
0 |
| Huizen |
1 |
1 |
| IJmuiden |
14 |
15 |
| Kamerik |
1 |
1 |
| Krommenie |
1 |
0 |
| Leiden |
0 |
1 |
| Leiderdorp |
1 |
1 |
| Leidschendam |
5 |
3 |
| Leusden |
0 |
1 |
| Lopik |
0 |
1 |
| Maarssen |
1 |
0 |
| Meppel |
1 |
0 |
| Naarden |
1 |
1 |
| Nieuwegein |
1 |
1 |
| Nijkerk |
1 |
1 |
| Nijmegen |
1 |
1 |
| Nootdorp |
11 |
11 |
| Oirschot |
0 |
1 |
| Ommen |
1 |
1 |
| Oudewater |
1 |
0 |
| 's-Gravenhage |
8 |
6 |
| 's-Gravenzande |
1 |
1 |
| 's-Hertogenbosch |
1 |
1 |
| Soesterberg |
1 |
0 |
| Tiel |
1 |
2 |
| Uden |
0 |
1 |
| Utrecht |
13 |
11 |
| Velsen Zuid |
1 |
1 |
| Voorburg |
1 |
1 |
| Voorschoten |
1 |
1 |
| Waarder |
1 |
0 |
| Woerden |
1 |
1 |
| Wormerveer |
1 |
0 |
| Zoetermeer |
0 |
2 |
Bronnen: 1996 - CD-foongids, uitgave maart 1996, door PTT Telecom BV. 2000 - Nationale Telefoongids, uitgave 2000,
door Gouden Gids BV.
De familienaam verspreidt zich door Nederland en daarbuiten.
Maar ook komen we de naam Rolvink tegen in de literatuur. In de razend populaire boeken van Harry Potter staat in deel 4
op blz. 61/62 de volgend passage:
Er stond een man in de deuropening, die over de tenten uitkeek en Harry zag in één oogopslag dat hij de enige echte
Dreuzel in de wijde omtrek was. Toen hij hun voetstappen hoorde, keek hij om.
"Morgen!" zei meneer Wemel opgewekt.
"Morgen," zei de Dreuzel.
"Bent u meneer Rolvink?"
"Klopt," zei meneer Rolvink. "En wie bent u?"
"Wemel - twee tenten, een paar dagen geleden geboekt?"
"Ja," zei meneer Rolvink en hij keek op een lijst die op de deur geprikt was. "Jullie hebben een plekje
aan de bosrand. Voor één nacht?"
Ook verderop in het boek komt meneer Rolvink en zijn familie nog diverse keren voor.
Bron: Harry Potter en de Vuurbeker door J.K. Rowling in een vertaling van Wiebe Buddingh, december 2000. Uitgeverij De
Harmonie, Amsterdam.