GENEALOGIE KAASHOEK / LANDMETER

 

Drs. D.J. van de Velde

 

 

Inleiding

In mijn kwartierstaat stam ik verscheidene malen af van ABEL ABELS, de stamvader van de familie Kaashoek. In verband hiermee heb ik in de afgelopen jaren over hem en zijn nakomelingen een aantal gegevens verzameld, die ik hierbij als aanvulling op de in Van Zeeuwse Stam van december 1988 (nr. 63 e.v.) opgenomen stamreeks zou willen publiceren.

 

Daar mijn gegevens geen gevolg zijn van uitputtend onderzoek naar deze familie maak ik hierbij geen enkele aanspraak op volledigheid.

 

Het is met name interessant te constateren dat waar de kinderen van JOHANNIS ANTHONISSE de naam Kaashoek/Caashoek gaan gebruiken, hun oom ADRIAEN ANTHONISSE, in overeenstemming met zijn (neven) beroep de naam Landmeter aanneemt.

ABEL ANTHONISSE blijft het zonder achternaam volhouden. Gezien zijn weinig voorkomende voornaam zal hij ter onderscheid van anderen ook minder behoefte gehad hebben aan een familie naam. Overigens wordt ADRIAEN ANTONISSE LANDMETER niet consequent met zijn achternaam vermeld. Regelmatig wordt hij ook aangeduid als ADRIAEN ANTHONIS ABELS.

 

In tegenstelling tot de naam KAASHOEK, waarvan tot op heden in ruime mate dragers bekend zijn, komt de naam LANDMETER na het overlijden van MARIA CORNELIS LANDMETER in 1773 niet meer voor.

 

Met betrekking tot het ontstaan van de veldnaam Kaashoek zou ik willen citeren uit een artikel van de hand van dhr. J.P.B. Zuurdeeg, getiteld "Stamreeks van Gerard Kaashoek", opgenomen in de Eendrachtsbode / De Thoolse Courant van 24 augustus 1989:

"De Uiterst-Nieuwlandpolder onder St. Maartensdijk is vermoedelijk in 1441 bedijkt door Frank van Borselen. De hoek- of bloknaam Kaeshoek wordt voor het eerst in 1444 vermeld in een stichtingsoorkonde van een vicarie ter ere van Petrus, Paulus en Barbara in de kerk te St. Maartensdijk (Archief Nassause Domeinraad regest 888). P.J. Meertens vermeldt in het boekwerkje Zeeuwse Familienamen, dat Kaashoek, hoek of land van Kaas kan betekenen. Kaas is dan de afkorting van de voornaam Nicasius. Ook wordt de mogelijkheid opengehouden dat Kaashoek is afgeleid van Katshoek of dat er het product kaas mee wordt bedoeld. De Kaashoek die in het meest westelijke deel van de Uiterst-Nieuwlandpolder ligt, bestaat hoofdzakelijk uit bouwland. Voor de herverkaveling lag er echter ook een strook lage grond, een oude kreek, die als weiland werd gebruikt. Gezien ook de afstand en de slechte verbindingen naar de in die tijd meest nabijgelegen plaats St. Maartensdijk (St. Annaland en Stavenisse zijn resp.in 1476 en 1599 bedijkt) is het mogelijk dat in deze hoek melk tot kaas werd verwerkt."

 

In het onderstaande zal dezelfde nummering hanteren als in de door mevrouw Kaashoek samengestelde genealogie. Aanvullende takken zal ik aanduiden door toevoeging van letters.

 

 

GENEALOGIE

 

I         ABEL ABELS.

Kinderen uit het eerste huwelijk naast de reeds genoemde:

 

JAN ABELS, overl. na 25.06.1680,

 

tr. 1)    voor 1644 MARITJE EDUARDS

 

tr. 2)    Stavenisse 23.5/21.6.1654 MAATJE MATTHIJS, weduwe van Hubrecht Fransen Dekker.

 

Kinderen uit het 1e huwelijk:

1.        JOHANNES, ged. Tholen 25.11.1644

2.        EDUARD, ged. Tholen 10.02.1649

3.        EDUARD, ged. Stavenisse 20.03.1650, doopgetuige: Elisabeth Adriaens

4.        JOHANNES, ged. Stavenisse 24.12.1651

Bij de inspectie op het brandgevaar op 25.06.1680 is Jan Abelse niet in het bezit van de vereiste brand-emmer (Las.5901 f 145, 145v)

 

GRIETJE ABELS, j.d. geboren te Stavenisse,

tr. Stavenisse 14.01/23.02.1640 Adriaen Franse, j.m. geb. te Callenthout in Brabant, zoon van Frans Willems en Tanneken Teunis.

Op 16 april 1661 treedt Anthony Abels op namens de nagelaten kinderen van Adriaen Franse en Grietje Abels, beide overleden. (Las. 5899 f. 170).

 

Dochter GEERTRUYD ABELS uit het tweede huwelijk trouwt te Stavenisse op 14.10/01.11.1662 met Herman Pieters, weduwnaar van Cornelia Cornelis, wonende Stavenisse.

 

 

II  ANTHONY ABELS.

 

Hij is in 1659/60 armmeester te Stavenisse.

Zijn beroep van tavernier/herbergier blijkt uit het volgende:

 

Op 31.08.1655 legt Jacob Baltens voor schepenen van Stavenisse een verklaring af inzake een vechtpartij bij Antony Abels, tavernier in de Fortuyne (Las. 5899 f. 4v).

Op 7.09.1656 verklaart schout Leendert Troost dat hij met twee schepenen is gegaan naar het huis van Anthony Abels, tavernier, om te controleren hoeveel bier er die dag in de kelder is binnengekomen. De schout is op dat moment namelijk tevens pachter van de impost ten laste van de tappers. De huisvrouw van Anthony Abels weigert hem echter de toegang tot de kelder. In zijn verklaring stelt de schout Anthony Abels aansprakelijk voor alle kosten, schaden en interest (Las. 5899 f. 34v).

Een dag later verklaren vier personen op verzoek van schout Troost dat zij gisteren uit de schuit van Cornelis Jacobs Dijke, liggende aan de kade te Stavenisse zes half-vaten bier hebben overgebracht naar de kelder van Anthony Abels (Las. 5899 f. 35). Ongetwijfeld is de schout vervolgens zijn impost gaan innen.

 

Verdere bijzonderheden:

In de jaren 1645 tot en met 1661 is hij zeer frequent huurder van tienden (van kavels land) te Stavenisse, Zuidmoer en Kempenshofstede. Tevens staat hij in die jaren regelmatig borg voor andere huurders (Las. 5936).

Op 18.11.1660 tekent hij een schuldbekentenis voor 100 pond vlaams. Als onderpand geeft hij 4 gemeten weiland te Nieuw Kempenshofstede (Las. 5899 f. 144).

Op 3.07.1662 maken Anthony Abels, burger, en Lysbeth Adriaens mutueel testament voor schepenen van Stavenisse. Anthony ligt op dat moment ziek te bed (Las. 5899 f. 208). Vermoedelijk is hij aan de gevolgen van zijn ziekte overleden want op 20.09.1662 compareert zijn weduwe voor schepenen van Stavenisse (Las. 5899 f. 214v).

 

Zijn zoon ADRIAEN, geb. 1641, volgt IIIb

Zijn zoon ABEL geb. 1654, volgt IIIc

 

 

III  JOHANNIS ANTHONISSE.

 

Hij is begraven te Stavenisse op 24.04.1739 (met de vermelding: wonende te St. Maartensdijk).

Zijn derde echtgenote RACHEL QUIST is begraven te Stavenisse op 29.01.1718 (met dezelfde vermelding).

 

Zijn zoon PHILIP CAASHOEK is begraven te Stavenisse op 14.05.1739 (eveneens met dezelfde vermelding).

 

Zijn dochter CORNELIA CAASHOEK huwt voor de eerste maal te St. Maartensdijk 21.01/10.02.1719 met Marinus Lonke/Lonque, j.m. geb. ald. en voor de tweede maal (otr. ald. 15.05.1728) met Leendert Peuye, j.m. geb. aldaar.

 

In het register van schepenakten van Stavenisse kwam ik Johannis Anthonisse enkele malen tegen.

 

Op 5.05.1697 verklaart Jan van der Eijk, brouwer te Stavenisse, 100 pond vlaams schuldig te zijn aan Johannis Anthonisse; als onderpand geeft hij zijn kromstevenschuit met touwen, zeilen en ankers; borg is Adriaen Anthonisse (Las. 5904 f. 25v/26).

Op 18.05.1698 wordt bovenstaande schuld voor 250 Carolisguldens verlengd; als onderpand blijft dezelfde schuit verbonden; borg is nu Jacomijntje Jans, weduwe van Adriaen Anthonisse (Las. 5904 f. 48v).

Op 22.03.1699 verklaart Pieter Gillisse van Beveren 100 Carolisguldens schuldig te zijn aan Johannis Anthonisse; de schuld is afbetaald op 3.03.1701 (Las. 5904 f. 65).

 

Johannis Anthonisse koop op 11.06.1700 de helft van een welgelegen hofstede met 65 gemeten en 136 roeden koren- en weiland te St. Maartensdijk voor f. 60,-- per gemeten (zijn aandeel is dus 32 gemeten en 218 roeden).

Het daarop staande huis, schuur en bakkeet is eigendom van de pachter Pieter van Oost, doch bij het einde van de pacht zal de eigenaar van de grond het huis moeten overnemen voor maximaal f.800.-- (Las. 5904 f. 112).

Uit de rekeningen van de rentmeester van de Domeienen van St. Maartensdijk en Scherpenisse blijkt dat Johannis Anthonisse vrij veel pachtland in gebruik heeft. In de jaren 1714-1720 bijvoorbeeld ruim 48 gemeten. (ARA 's-Gravenhage inv. Hingman nr. 9203 e.v.)

 

IV  JOHANNES KAASHOEK.

Hij is weesmeester te St.Annaland en Dijkgraaf van de dijkage van St. Annaland.

De ondertrouw van zijn eerste huwelijk met MATJE PELLE vindt plaats te St. Maartensdijk op 23.11.1715. Op 8.12.1715 gaan zij vervolgens met  attestatie naar St. Annaland. Zij is een dochter van Cornelis Pelle en Catharina Cornelis Duyvelaer.

 

Aanvullingen met betrekking tot zijn kinderen:

 

2.        CATHARINA

Haar man Cornelis Heyboer is gedoopt St.Annaland 21.02.1712 en begraven aldaar in 1755.

 

9.        ADRIAAN.

Zijn eerste echtgenote Elisabeth Corn. Hage is geen dochter van Maria Aven, doch zij is gedoopt te Poortvliet op 20.12.1739 als dochter van Cornelis Hage en (zijn tweede echtgenote) Johanna de Jonge.

 

12.        CORNELIA

Zij is overleden te Tholen op 8.03.1777 en begraven te Poortvliet op 11.03.1777. Haar man Cornelis Hage is begraven te Tholen op 4.05.1795.

 

19. Toe te voegen: NEELTJE, ged. St. Annaland 2.10.1757

 

IIIb  ADRIAEN ANTHONIS LANDMETER.

j.m. geboren Stavenisse, ged. aldaar 17.11.1641, landmeter te Stavenisse, overl. ald. tussen 5.07.1697 en 18.05.1698.

 

tr. 1)    Stavenisse 16.02/5.03.1664 ADRIAANTJE CORNELIS HOECK, ged. Stavenisse 4.04.1640, overl. ald. voor 20.03 1672, dochter van Cornelis Jacobs Hoeck en Pieternella Pieters, en weduwe van Daniël Giljamse,

 

tr.2)    voor 20.03.1672 DINGETJE MACHIASSE BOER alias BAKKER, ged. Stavenisse 13.04.1636, overl. voor 8.05.1686 dochter van Machias Pieters Boer/Bakker en Abigail Cornelis, en weduwe van David Leunisse Klippel.

 

tr.3)    St. Annaland/Stavenisse 8/26-05-1686 MATJE JACOBS, geb. ca 1625/30, overl. voor 2.12.1695, weduwe van Marinus Pieterse Boer.

 

tr. 4)    Stavenisse 2/28.12.1695 JACOMIJNTJE JANS, geb. ca 1635, begr. Stavenisse 23.04.1711, weduwe van Jan Anthonisse Eyk en Willem Adriaense 't Hoen.

 

Kinderen uit het eerste huwelijk:

1.        ANTONIS, ged. Stavenisse 28.09.1664

2.        PIETERNELLETJE, ged. Stavenisse 28.03.1666, tr. ald. 14.06.1694 Jan Westdorp, weduwnaar van Maria Soetemans.

3.        CORNELIA, ged. Stavenisse 29.07.1668

4.        CORNELIS, ged. Stavenisse 27.10.1669, volgt IVb

 

Kinderen uit het tweede huwelijk:

5.        JACOB, ged. Stavenisse 20.03.1672, volgt IVc

6.        ISACK, ged. Stavenisse 15.04.1674

7.        ISACK, ged. Stavenisse 4.04.1677, overl.voor 8.02.1701 (Las. 5904 f. 133)

 

Van Adriaen Anthonis Landmeter zijn mij de volgende bijzonderheden bekend:

Hij wordt op 16.03.1661 geadmitteerd als landmeter (Archief Staten van Zeeland 1670/101).

Evenals zijn vader is hij regelmatig huurder van tienden te Stavenisse, Zuidmoer en Kempenshofstede (Las. 5936) in verband hiermee wordt hij op 18.04.1667 door de rentmeester van Stavenisse aangesproken tot betaling van de achterstallige pachtsom over 1666 ten bedrage van 36.15.9 pond vlaams. (Las. 5900 f. 33).

Op 1.05.1682 koopt hij van Marinus Elenbaas een schuur aan de Achterweg naast het kerkhof voor 14 pond vlaams (Las. 5901 f. 197).

Hij is huurder van de impost ten laste van de tappers te Stavenisse over de perioden 1.04.1683 tot en met 30.09.1683 en 1.10.1691 tot en met 30.09.1692 (Las.5901 f 228 en Las. 5902 f. 132 v).

Hij verkoopt een huis, schuur en erve aan de Stoofdijk te Stavenisse voor 110 pond vlaams; geleverd op 3.03.1689 (Las. 5902 f 76).

Hij tekent een schuldbekentenis voor 17.14.8 pond vlaams wegens dijkgeschot over het jaar 1691 (Las. 5902 f. 123 ).

Hij verkoopt een huis,schuur en bakkeet staande op 't veer te Stavenisse voor 66.13.4 pond vls; geleverd op 5.07.1697 (Las. 5904 f. 11).

Hij staat borg voor Jan van der Eyk op 5.05.1697 (Las. 5904 f f. 25v/26).

Jacomijntje Jans,weduwe van Adriaen Anthonisse staat borg voor (haar zoon) Jan van der Eyk op 18.05.1698 (las. 5904 f. 48v).

De weduwe van Adriaen Anthonisse verkoopt haar huis, schuur en erve binnen Stavenisse (oost van het kerkhof west de Stoofdijk, zuid de Achterweg, noord de brouwerij van Jan Eyk) aan Jan Eyk voor 62.10.0 pond vlaams geleverd 26.06.1698 (Las. 5904 f. 50v). Dit is vermoedelijk perceel 40, zoals getekend op een plattegrond van Stavenisse.

De weduwe van Adriaen Anthonisse verkoopt een schuurtje binnen Stavenisse aan Job Steendijk voor 30 pond vlaams geleverd 26.06.1698 (Las. 5904 f. 51).

Jacomijntje Jans,weduwe van Adriaen Anthonisse tekent op 22.07.1704 een schuldbekentenis voor f.10 (Las. 5904 f. 217v).

Verklaring van enkele personen te Stavenisse dat van de kinderen van Dingetje Maciasse Bakker alias Boer nog in leven zijn:

-   uit haar eerste huwelijk met David Leunisse Klippel Machias Davidse Klippel;

-   uit haar tweede huwelijk met Adriaan Anthonis Landmeter: Jacob Adriaans Landmeter (Las. 5904 f. 133 d.d. 8.02.1701).

 

 

IIIc.     ABEL ANTHONISSEN.

 

j.m. geb. Stavenisse, ged. ald. 25.01.1654, begr. ald. 9.10.1724, aanvankelijk wonende te St. Philipsland, later landman te Stavenisse (zie Quohier van het familie geld over 1701 waar staat vermeld Abel Anthonisse, boer, Las. 5904 f. 155v).

 

tr.1)    St. Philipsland 23.11/28.12.1680 PIETERNELLA JASPERS, j.d. geb. en won. te St. Philipsland.

 

tr.2)    St. Annaland 14.06.1682 TEUNTJE/TANNETJE CORNELIS PISTORIUS, j.d. geb. Halsteren, won. St. Philipsland.

 

Kinderen uit het 2e huwelijk:

1.        ANTHONIE, ged. Stavenisse 29.04.1689, volgt IVd

2.        TEUNTIE, ged. Stavenisse 28.01.1691, begr. ald. 4.02.1732

3.        JAN, ged. Stavenisse 6.09.1700, begr. ald. 12.08.1730

4.        ADRIANA, ged. Stavenisse 11.03.1703, overl. ald. voor 29.07.1746, tr. ald. 2/23.10.1722 Isack Machiasse Klippel, ged.Stavenisse 8.06.1699 zoon van Machias Davids Klippel en Jannetje Pieters Verboven.

 

 

IVb.  CORNELIS ADRIAANS LANDMETER.

 

j.m. geb. Stavenisse, ged. ald. 27.10.1669, overl. verm. voor 1710.

otr. Scherpenisse 15.01.1695 met attestatie van Stavenisse, tr. Stavenisse 10.02.1695 MAATJE LEENDERS DANSER, j.d. geb. Poortvliet, wonende te Stavenisse, dochter van Leendert Cornelisse (den) Danser en Maria Cornelisse Sturmesant.

 

Kinderen:

1.        ADRIAAN, ged. Stavenisse 6.05.1696, doopgetuige: Adriaan Anthonis Landmeter

2.        MARIA, ged.Stavenisse 22.09.1697, begr. St. Maartensdijk 21.04.1773, tr. St. Maartensdijk 8.05.1717 Adriaan Janse van Dijke (zie Van Zeeuwse Stam nr. 56, blz. 491)

3.        ARJAENTIE, ged. Stavenisse 18.09.1701

4.        ARIAEN, ged. Stavenisse 19.11.1702

5.        LENA, ged. Stavenisse 28.09.1704

 

 

IVc.    JACOB ADRIAANS LANDMETER.

 

ged. Stavenisse 20.03.1672, overl. na 8.02.1701 tr. voor/in 1695 LIJNTJE JACOBS.

 

Kinderen:

1.        DINA, ged. Stavenisse 10.04.1695, doopgetuige: Adriaan Anthonis Landmeter.

2.        NEELTJE, ged. Stavenisse 20.05.1697

 

IVd.  ANTHONY ABELS.

 

ged. Stavenisse 29.04.1689, begr. ald. 15.08.1747.

otr. Stavenisse 15.03.1721 (attestatie naar St.Maartensdijk 30.05.1721) CORNELIA MARINUSSE DE LANGE/LANGEJAN, ged. St. Maartensdijk 30.10.1695, begr. Stavenisse 9.04.1737, dochter van Marinus Langejan en Jannetje Jans.

 

Kinderen:

1.        JANNETJE, ged. Stavenisse 22.03.1733

2.        ABEL, ged. Stavenisse 19.09.1734

3.        MARINUS, ged. Stavenisse 20.02.1735

4.        Cornelis, ged. Stavenisse 7.04.1737 (met de vermelding dat de moeder is overleden).

 

Er zijn twee kinderen begraven te Stavenisse op 7.07.1733 en 21.08.1741.

 

 

Opgenomen met toestemming van de auteur:

Drs. D.J. van de Velde

Hanso Idzerdapad 19

2553 TJ 's-Gravenhage

e-mail: velde111@wxs.nl

 

Voor het eerste gepubliceerd in Van Zeeuwse Stam, uitgave van de Stichting Genealogische Publicaties Zeeland. Nr. 74, september 1991.