THOOLS DIALECT
J.L.
Slootmaker
In “Dialect op Tholen en St. Philipsland”, samengesteld door E.J. van den Broeck – de Man en A.A. Krijger – Goedegebuure en uitgegeven door de Zeeuwse Vereeniging voor Dialectenonderzoek en drukkerij Van der Peyl te Kruiningen, vervolgt J.L. Slootmaker zijn verhaal over Keutjesaevend.
At ’t vèrreke dôôd was wiere êêst de bossels (de
lange haren) getrokke. Dà was ’n aparte methode. ’t Gebeurden mî ’n iesder
pinnetje mî op tènden ’n ronde knoppe. De bossels mocht de slachter ouwe om
laeter te verkoapen an bossels- of kwastefebrieken. Dan wier ’t vèrreke
onderhedekt mî strôôi en ’t strôôi wier anhestooke. De vlammen sloehe oahe op
om de lèste aertjes d’r af te schroeien.
Mî ’t tolout wier ’t strôôi netjes overal anhelied,
êêst and d’êêne kant dan an d’n oaren. Dan konne m’n naer uus. ’t Vèrreke wier
op ’n laddertje hedroaid, mî laddertje en oal op ’t slachterskarretje hetrokke
en tuus op ’t extra schôôn heschuurde plèsje afgelaeje. Eêst wier ’t bêêst
gekrauwd, mî ’n bot mes en mî waeter uut ’n emmer spoelende wiere de korte
stoppels afgekrauwd en ’t zwartsel en de schroeiplekken opgeruumd. Dan wiere de
pôôten onder d’n buuk geschoove. De kop wier d’r afgesneeje en dan kreeg ’t
vèrreke mî ’n hrôôt schèrrep mes ’n snee over de rik van de kop tot de staert
en kò je zie oe dik à ’t spek was.
Was die speklaehe êêl dik, dan spraeke m’n van ’n
leitje spek, dus ’n best vèrreke. At ’t zoovarre was, was ’t tied voo ’t
borreltje voo de slachter, want z’n aesem most zuuver weeze à tie strakjes over
’t vosse vleis gieng àt ’t vèrreke openlag. Ie sloeg ’t glasje zonder voet in
êênen achterover, laeter zouwe d’èllepers ’t oak gebruuke.
’t Open lèhhe van ’t vèrreke hebeurden deu de
rikstrienge in de liengte deumidden te kappen. Om dat te kunnen doeë, stoeng de
slachter mî z’n bêênen an weerskanten van ’t vèrreke. ’t Vèrreke viel in twee
èlleften en ’t kon varder uut mekoare hedae wôôre. ’t Gieng in stikken, snieje
en kappe, de pôôten, ’t buukspek, ’t baeken spek, d’ammen.
De vrouwe kwam zèhhe oe à s’t wou. De kranse
(reuzel) wier op ’n stok g’ange om stief te wôôren, d’essentjes gienge in ’n
klein steelpannetje om laeter mî azien en peper hekookt en opgeete te wôôren.
De smullen (darmen) hienge in ’n emmer. Oalles kwam netjes op ’n hrôôte taefel
te lèhhen en op ’t oekje van de tafel was t’r à êên behonne zweerte te trekken.
A je je duum onder de zweerte oa, liet die hauw los en kò je die van ’t
buukspek en d’oare stikken aftrekke. Iderêên kreeh ’n stikje vosse zweerte, ’n
traktoasie voo de kinders uut de buurte.
D’r wier wat afgeknauwd en m’n vonde ’t machtug
lekker. D’r wier oak trek behonne mî ’t vleis en spek in rêêpen te sniejen voo
de woste. Twee man oa daeran volop wèrrek. Eên om in te steken, en d’n oaren om
te droaijen. Lekker vette woste wier in ’t messien geschoove en de
wostestriengetjes duukelden in d’n trog. D’r wier zoo’n 100 pond vette woste
hedroaid en dan vlug gezoute. Eên pond zout op de 33 pond woste.